COPPER-studie Drenthe monitoring door ZCN

Geplaatst op: 10 februari 2021

Nu de Medisch Ethische Toetsingscommissie positief heeft geadviseerd starten tien Drentse huisartsen deze maand met de ‘COPPER Drenthe’ studie. Dit staat voor COVID-19 Primary care Platform for Early treatment and Recovery Drenthe. Het doel hiervan is te onderzoeken of de ernst van het ziekteverloop met specifieke zorg van de huisarts kan worden verminderd. Ook wordt onderzocht of ziekenhuisopname kan worden voorkomen door behandeling met het middel dexamethason in een vroeg stadium. Uiteraard met goede monitoring van de patiënt. Die monitoring wordt uitgevoerd door verpleegkundig zorgcentralisten van Zorgcentrale Noord (ZCN).

Daarvoor meet de patiënt drie keer per dag met een saturatiemeter het zuurstofgehalte, in rust en na beweging. Ook vult men een aantal vragen in. De verpleegkundig zorgcentralisten houden de resultaten 24 uur per dag op afstand in de gaten. Wanneer blijkt dat de ziekte ernstiger wordt, kan de patiënt in overleg met de huisarts beginnen met dexamethason om zo een opname in het ziekenhuis mogelijk te voorkomen. 

Pilot in Valthermond

De Copper Drenthe studie is een antwoord op de vraag van de huisartsenpraktijk Noorderdokters in Valthermond. Huisartsen Jan Scherpenisse en Marcel de Vijlder constateerden goede effecten bij hun vroegtijdige interventie, aldus Jan Scherpenisse: “Na de eerste golf wilde ik meer kunnen doen. We hebben na wetenschappelijke literatuurstudie en veelvuldig overleg met specialisten, om de ziekte beter te leren begrijpen een eigen praktijkprotocol gemaakt. Veiligheid en goede uitleg aan de patiënten vormden hierin de basis. Onze aanpak bleek al snel goed te werken. Daarom willen we dit grootschaliger laten onderzoeken, zodat meer (Drentse) huisartsen deze zorg kunnen gaan leveren.”

Samenwerking

Het vervolg is een wetenschappelijk onderzoek en een intensieve samenwerking tussen HZD (Huisartsenzorg Drenthe), GPRI (General Practitioners Research Institute) en het UMCG. De deelnemende patiënten worden intensief gemonitord door Medicine Men én Zorgcentrale Noord. Dit wordt mogelijk gemaakt door een startsubsidie van zorgverzekeraar Zilveren Kruis. Het onderzoeksprotocol voor deze vervolgpilot is geschreven door prof. dr. Rijk Gans (afdelingshoofd Interne Geneeskunde), prof. dr. Huib Kerstjens (afdelingshoofd Longziekten), beide van UMCG, en huisarts Jan Scherpenisse. In nauwe samenwerking met GPRI.

Laatstgenoemde verzorgt de uitvoering, aldus Prof. dr. Janwillem Kocks, huisarts, hoofdonderzoeker COPPER en medeoprichter van GPRI: ”Dit is een typisch voorbeeld van een onderzoek dat vanuit de huisartsen komt. Wij hebben veel ervaring in onderzoek doen in de huisartsenpraktijk en alles wat daarbij komt kijken. Dit kunnen wij snel opzetten wat juist in dit onderzoek van belang is vanwege de druk op de ziekenhuizen. Hierdoor maken wij de wens van de Drentse huisartsen mogelijk om de resultaten van Noorderdokters wetenschappelijk te onderzoeken”. Na deze eerste fase zal op basis van de resultaten van de eerste patiënten besloten worden of en hoe COPPER verder opgeschaald kan worden.

Vroegtijdige behandeling

Het vroegtijdig behandelen van coronapatiënten staat in deze studie centraal. Dexamethason laat verlaging van sterfte zien bij patiënten in het ziekenhuis die afhankelijk zijn van zuurstof of ademhalingsondersteunende therapie. Dit is een middel dat de ontstekingsverschijnselen van corona bestrijdt. Dexamethason is wereldwijd verkrijgbaar en kan bij bewezen effectiviteit worden toegepast in landen waar vaccinaties en therapieën beperkt mogelijk zijn. Op dit moment adviseert het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) de inzet van dexamethason in de thuissituatie niet vanwege het gebrek aan onderzoeksgegevens in de thuissituatie.

Met deze studie willen we hiervoor de bewijsvoering leveren, aldus Prof. dr. Rijk Gans, die vanuit zijn expertise als hoogleraar in het UMCG ook voorzitter is van de wetenschappelijke adviesraad van COPPER Drenthe. ”Door mijn gesprekken met de huisartsen de afgelopen periode ben ik ervan overtuigd geraakt dat met goede monitoring wij veel meer in de eerste lijn kunnen doen. Dit zal ook de druk in onze ziekenhuizen doen afnemen. Dexamethason is een veel gebruikt middel, maar de effectiviteit en veiligheid van vroegtijdige behandeling bij COVID-19 geïnfecteerde patiënten in de eerste lijn is onbekend. Met dit onderzoek hopen wij bij een geselecteerde groep patiënten, die een daling in de zuurstofverzadiging na een gestandaardiseerde lichamelijke inspanning tonen, een gunstig effect van vroegtijdige behandeling met dexamethason te tonen, waardoor mensen eerder herstellen en niet naar het ziekenhuis hoeven.”